Polish Alliance of Canada

Brotherhood-Tolerance-Education

103 Pielgrzymka do Niagara-on-the-Lake

Tegoroczna 103 Pielgrzymka do Cmentarza Hallerczyków w Niagara-on-the-Lake odbyła się w 105 rocznicę założenia szkoleniowego obozu wojskowego „Kościuszko”, do którego zgłaszali się ochotnicy z Ameryki i Kanady, których po przeszkoleniu wyekspediowano do Francji. Tak jak inni żołnierze wyposażeni przez Francję, nosili mundury koloru niebieskiego. Stali się częścią tak zwanej Błękitnej Armii pod dowództwem generała Józefa Hallera. Zostali przydzieleni do czwartej armii francuskiej. Brali udział w walkach na froncie zachodnim. Pod koniec pierwszej wojny światowej zostali przetransportowani przez teren Niemiec do Polski. Walczyli w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku, przyczyniając się do zwycięstwa i wywalczenia wolnej i niepodległej Polski. Nie dla wszystkich los okazał się łaskawy, nie wszystkim ochotnikom dane było walczyć o Polskę. Na wskutek ogólnoświatowej epidemii czerwonki bakteryjnej zwanej popularnie „hiszpanką” w obozie zmarło 41 ochotników, z których 25 za zgodą władz zostało pochowanych na kawałku katolickiego cmentarza, wydzielonym przez proboszcza lokalnej parafii św. Wincentego.

IMG 0048

Tak powstał jedyny polski cmentarz wojskowy na terenie Ameryki Północnej, nazywany popularnie “Cmentarzem Hallerczyków”. Ten kawałek ziemi kanadyjskiej do Polski należy, przekazany jej w 1918 roku przez ówczesne władze miasta. W listopadzie 1923 roku na cmentarz przybył generał Haller, by w obecności Konsula Generalnego w Montrealu, dr Michała Straszewskiego odznaczyć miejsce spoczynku polskich żołnierzy Srebrnym Krzyżem Orderu Wojskowego Virtuti Militari.

W niedzielę, 12 czerwca do miejsca, które jest symbolem chwały Oręża Polskiego przybyli przedstawiciele licznych organizacji polonijnych z Kanaday i USA, by stojąc przy grobach tych, którym nie dane było dotrzeć na polską ziemię, złożyć im hołd, by przypomnieć wartości, którym oni pozostali wierni: Bóg – Honor – Ojczyzna. W tegorocznej Pielgrzymce udział wzięła delegacja rządowa z Polski, w składzie: Marszałek Sejmu RP – Elżbieta Witek, Wicemarszałek Senatu RP -Marek Pęk oraz szef Kancelarii Sejmu – Agnieszka Kaczmarska.

IMG 0112IMG 0237

Specjalnym gościom towarzyszyli Ambasador RP w Ottawie – Witold Dzielski oraz Konsul Generalna RP w Toronto – Magdalena Pszczółkowska. Obecni byli przedstawiciele Wojska Polskiego – 12 Dywizji Zmechanizowanej w Szczecinie oraz kmdr Krzysztof Książek, Attache Obrony, Wojskowy, Morski i Lotniczy przy Ambasadzie RP w Ottawie. Uroczystość zaszczyciła też swoją obecnością burmistrz Niagara-on-the-Lake, Betty Disero.

IMG 0055IMG 0122

Po uroczystej Mszy św., którą odprawił ks. Sławomir Obłąk głos zabrała p. Marszałek Elżbieta Witek. W swoim bardzo emocjonalnym i wzruszającym wystąpieniu przypomniała o 20 tysiącach wyszkolonych w „Kościuszko Camp” w Niagara-on-the-Lake ochotników, którzy brali udział w wojnie o wolność naszego Kraju. Marszałek mówiła też o trwającej agresji rosyjskiej na Ukrainie, podkreślając, że ten konflikt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa całego świata. Pani Marszałek przekazała też serdeczne podziękowania i słowa uznania Kongresowi Polonii Kanadyjskiej, Okręg Niagara z prezes Zofią Soją na czele za opiekę nad Cmentarzem i pracę włożoną w organizowanie corocznych uroczystości.

IMG 0211IMG 0238

IMG 0259IMG 0257

Następnie goście i przedstawiciele organizacji polonijnych złożyli wieńce i kwiaty. Uroczystość zakończyła się apelem poległych oraz wykonaniem przez trębacza „last post” (capstrzyk).

„Dla Ciebie Polsko i dla Twej Chwały”, takie hasło przyświecało ochotnikom wstępującym do Armii Polskiej formowanej we Francji. Uczestnicząc w tegorocznej Pielgrzymce uczciliśmy pamięć o żołnierzach Błękitnej Armii Gen. Józefa Hallera. Cześć i chwała Bohaterom. 

IMG 0281IMG 0040

IMG 0042IMG 0261

comandor

                                                                                                                             

Tekst: Teresa Szramek

Zdjęcia: Naryz Klimek